Wat is Codependentie?

Pleasen, aanpassen, wegcijferen in het kwadraat

Misschien heb je al wel eens de term ‘Codependentie’ voorbij zien komen. Vertaald uit het engels betekent het letterlijk: medeafhankelijk.
In gewone mensentaal vind ik dit nog het beste te omschrijven als ‘Pleasen, aanpassen, wegcijferen en ‘bezig met de ander’  in het kwadraat’. Je hebt nooit geleerd om je eigenwaarde uit jezelf te halen. Je hebt juist geleerd dat je hiervoor de bevestiging van anderen nodig hebt. Waar ik van overtuigd ben is dat de meeste mensen Codependent zijn, maar de mate waarin verschilt heel erg van persoon tot persoon. In ieder geval is Codependentie beslist van toepassing op eenieder die zich steeds verliest in relaties.  Om die reden is het heel behulpzaam er meer over te weten.

Ontstaan van het begrip Codependentie

Zoals zoveel persoonlijke ontwikkeling termen komt ‘Co-dependence’ uit Amerika. Daar lopen ze op dit gebied voor. Bij de behandeling van alcoholisme ontdekte men dat de niet verslaafde partner de alcoholverslaving van de ander in veel gevallen ondersteunde. Dan zorgde een vrouw die zelf nooit dronk er wel altijd voor dat haar aan alcohol verslaafde man genoeg drank in huis had. En ontkende zij, net als de man zelf, dat hij verslaafd was aan drank. In dat geval is de vrouw codependent. Ze is niet verslaafd aan een middel, maar wel verslaafd aan de bevestiging en goedkeuring van haar partner. Ander voorbeeld is een vrouw van een gokverslaafde man die hem steeds geld geeft om naar het casino te gaan. Het stereotiepe beeld is dat codependentie vooral bij vrouwen voorkomt, maar mannen kunnen het net zo goed zijn. Bijvoorbeeld een man waarvan de vrouw shopverslaafd is en hij steeds al zijn creditcards geeft zodat zij kan kopen wat ze wil.
Maar codependentie heeft niet alleen betrekking op een relatie met een verslaafde partner. Het kan ook gaan om een partner die op een andere manier emotioneel niet beschikbaar is zoals iemand met narcistische trekken. Daar voelen veel ‘codependents’ zich ook zeer toe aangetrokken.

Kenmerken van iemand die Codependent is

Heel erg meegaand:
– Niet opkomen voor zichzelf
– Overgevoelig zijn voor de emoties van anderen
– Extreem loyaal, lang in slechte relaties en omstandigheden blijven hangen
– Meningen en gevoelens van anderen boven die van zichzelf zetten
– Eigen hobby’s en interesses opzij zetten, doen wat anderen willen
– Genoegen nemen met sex als vervanging van liefde
Ontkenning:
– Moeite hebben eigen gevoelens te herkennen
– Eigen gevoelens afzwakken of veranderen
– Zichzelf als heel onzelfzuchtig zien, helemaal toegewijd aan anderen
Controle uitoefenen:
– Geloven dat anderen niet voor zichzelf kunnen zorgen
– Anderen opdringen wat ze moeten denken en voelen
– Ongevraagd advies geven en anderen helpen
– Een ander overladen met cadeaus en gunsten
– Een relatie werkt alleen als je het gevoel hebt dat de
ander je nodig heeft, niet zonder je kan
– Sex gebruiken om goedkeuring en acceptatie te krijgen
Weinig eigenwaarde:
– Heel kritisch zijn over alles wat je doet en denkt
– Moeite hebben met beslissingen nemen
– Zich ongemakkelijk voelen bij complimenten
– Moeite hebben om hulp te vragen
– Jezelf weinig waard vinden en een ander op een platform zetten

Wanneer je in dit lijstje veel dingen gelezen hebt die je bij jezelf herkent, kan ik me voorstellen dat je je daar machteloos en moedeloos bij voelt. Maar er is ook een hele positieve kant aan als je dit bij jezelf ontdekt. Eén van de meest simpele wetten in het leven is deze: de dingen waar je je niet bewust van bent of die je ontkent,  kun je ook niet veranderen. Maar als je dit wél echt erkent kan dat al een hele opluchting zijn. Want vanuit daar kun je het stap voor stap veranderen en ten goede keren.

De aantrekkingskracht van een Codependent en een emotioneel onbeschikbare partner

In heel veel gevallen ‘kiest’ iemand die Codependent is voor een emotioneel onbeschikbare partner. In de meeste gevallen gaat dit heel onbewust op basis van een enorme aantrekkingskracht en chemie. Dit kan een partner met een verslaving zijn, iemand die narcistisch is of iemand die op een andere manier niet in staat is tot echte empathie, verbinding en intimiteit.
De Codependent geeft zichzelf steeds helemaal weg en de emotioneel onbeschikbare ander neemt onbegrensd. Zo houdt deze relatie zichzelf in evenwicht. Meestal heeft de Codependent in zijn of haar jeugd te maken gehad met verslaafde, narcistische of niet-emotioneel beschikbare ouders waardoor dit patroon heel vertrouwd is. Deze relaties zijn verre van ideaal, niet gezond en ongelijkwaardig maar blijken wel hardnekkig. Want de Codependent gelooft er vaak in dat het hem of haar dit keer wel gaat lukken om er uiteindelijk een gelukkige relatie van te maken. Dit blijkt in de meeste gevallen een illusie, maar het zijn wel illusies die tientallen jaren of levenslang kunnen standhouden.

Hoe kun je als ‘Codependent’ stoppen je te verliezen in relaties met emotioneel onbeschikbare partners?

Eerst moet je kunnen zien wat er aan de hand is, moet je je het bewust worden. En jezelf niet meer voor de gek houden. Je relatie niet meer idealiseren of romantiseren. Echt gaan zien hoe het werkelijk is. Beseffen dat het niet ‘vanzelf goed komt’. Ook niet als jij er maar ‘harder aan werkt’. Of als er omstandigheden van buitenaf veranderen zoals een ander huis, de kinderen het huis uit, een andere baan, een wereldreis die je samen gaat maken of wat dan ook. Zolang er niet echt van binnen iets in jou verandert zul je in dit soort relaties blijven en deze aantrekken. Als je echt bereid bent om eerlijk naar jezelf te kijken, erkennen wat er aan de hand is en de moed hebt om te veranderen, zal er een wereld voor je opengaan. Waar het nog helemaal goed kan komen met jou -ongeacht hoe oud je nu bent- en je een leven kunt leiden waarin je jezelf goed genoeg vindt, zelfvertrouwen hebt en doet wat je het liefste doet met mensen die dat waard zijn.

PS Volg ook mijn Gratis Online Training. Meld je hier direct aan.

2 antwoorden op “Wat is Codependentie?”

  1. Hemeltjelief OMG wat vreselijk om dit te herkenen. Dit ben ik. Werkelijk op dit moment zit ik muurvast in mijn emoties om los te komen uit de relatie met een narcist ( dat vrees ik tenminste)
    Elke x denk ik, dit moet toch de druppel zijn. En nee hoor, ik laat me x op x onder de tafel praten. En voel me schuldig dat ik uitspreek dat zijn houding mij ongelofelijk kwetst. Hij draait het de ene x om en de volgende x beloofd hij beterschap of maakt toekomst plannen. En daar ga ik weer. Mijn punt is echt bereikt en toch kan/durf ik het niet te stoppen. Ik weet ook waarom. Bang om iets verweten te worden, dat ik het niet goed heb gedaan en dat gevoel van onrecht vind ik ondragelijk.
    Ik weet niet hoe ik dit moet doorbreken. En ga langzaam kapot.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *